سيد علي اكبر قرشي

86

قاموس قرآن ( فارسي )

ناعم : صاحب نعمت * ( وُجُوه يَوْمَئِذٍ ناعِمَةٌ . لِسَعْيِها راضِيَةٌ ) * غاشيه : 8 و 9 . چهره هائى ( مردمانى ) در آن روز در نعمتند و از تلاشيكه در دنيا كرده‌اند راضىاند . ناعم بمعنى نرم و صاف نيز آمده است . نعماء : ( بفتح - ن ) مفرد است بمعنى نعمت چنان كه در صحاح گفته . در مجمع فرموده : نعمتى است كه اثر آن در صاحبش آشكار است مقابل ضرّاء * ( وَلَئِنْ أَذَقْناه نَعْماءَ بَعْدَ ضَرَّاءَ مَسَّتْه لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ السَّيِّئاتُ عَنِّي ) * هود : 10 . و اگر پس از ضرريكه به او رسيده نعمتى بر او بچشانيم گويد بديها از من رفت . نعيم : نعمت وسيع و كثير . راغب گويد : « النعيم : النّعمة الكثيرة » قاموس و اقرب مال و صحاح مطلق نعمت گفته است از طبرسى ظاهر مىشود كه قيد كثرت را لازم نشمرده ، المنار نيز قيد كثرة را دارد * ( وَلأَدْخَلْناهُمْ جَنَّاتِ النَّعِيمِ ) * مائده : 65 . آنها را بجنّات پر نعمت داخل ميكنيم . * ( لَهُمْ فِيها نَعِيمٌ مُقِيمٌ ) * توبه : 21 . براى آنها در بهشت نعمت فراوانى است پيوسته . اين لفظ هفده بار در قرآن مجيد به كار رفته ، همه دربارهء نعمت بهشت است مگر * ( ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ ) * تكاثر : 8 . كه دربارهء نعمت دنيا است . ظاهرا الف و لام در آن براى استغراق باشد يعنى از تمام نعمتها مسئول ميشويد . مسئول شدن از نعمتها مسئول شدن از دين است كه آيا از آنها مطابق دين استفاده كرديد يا نه ؟ . در برهان از امام صادق عليه السلام نقل شده : « قال نحن النّعيم » و در روايت ديگرى از آنحضرت « قالَ تُسْئَلُ هذِه الامَّةِ عَمَّا انْعَمَ الله عَلَيْها بِرَسُولِه ثُمَّ بِالائِمَّةِ » و در روايت سوم از حضرت باقر عليه السلام كه فرمود : « انّما يسئلكم عمّا انتم عليه من الحقّ » و در روايت چهارم از حضرت صادق عليه السلام نقل كرده كه فرمود « و الله ما هو الطَّعام و الشراب و لكن ولايتنا اهل البيت » . الميزان تمام نعمتها را داخل